بامداد خمار | فتانه سید جوادی

معرفی رمان بامداد خمار:

فتانه حاج سید جوادی متولد ۱۳۲۴ کازرون، در سال ۱۳۷۴ اولین رمان خود با عنوان بامداد خمار را در ۴۳۹ صفحه نوشت و انتشارات البرز آن را چاپ و منتشر کرد. گفته می‌شود در ده سال اولی که انتشار یافت سیصدهزار نسخه به فروش رفته است. استقبال عامه‌ی مردم از این رمان باعث شد که جزو رمان‌های عامه‌پسند قرار بگیرد. در بخش نقد و تحلیل بیشتر به این موضوع خواهیم پرداخت که بامداد خمار از زمان انتشارش با نقدهای موافق و مخالف بسیاری روبه‌رو گردید. این رمان علاوه بر شهرتش در ایران در خارج از کشور هم شناخته‌شده است. سوزان باغستانی آن را به آلمانی ترجمه کرده و حدود ده‌هزار نسخه از آن چاپ و به فروش رفته است. نیلوفر مجلسی نیز در سال ۲۰۲۲ آن را به انگلیسی ترجمه کرد.

خلاصه رمان بامداد خمار

ماجرای بامداد خمار این‌گونه آغاز می‌شود که دختری تحصیل‌کرده و ثروتمند به اسم سودابه می‌خواهد با پسری ازدواج کند که آن پسر از نظر خانواده‌اش مناسب دخترشان نیست؛ نه تحصیلات درست و حسابی دارد و نه به لحاظ فرهنگی به خانواده‌ی این‌ها می‌خورد. خلاصه پدر و مادر سودابه از دخترشان می‌خواهند تا پیش از ازدواج، سرگذشت عمه‌اش محبوبه را بشنود، آن وقت تصمیم بگیرد.

اصل داستان از اینجا آغاز می‌شود. محبوبه دختر بصیرالملک از خانواده‌ای اعیان است که عاشق و دلداده‌ی پسری فقیر که شاگرد مغازه‌ی نجاری است می‌شود. محبوبه برای رسیدن به عشقش همه‌ی خواستگارهایش از جمله منصور را که از خویشاوندان نزدیکش است رد می‌کند. خانواده‌ی محبوبه که می‌بینند از پس دختر خود برنمی‌آیند، خانه‌ی کوچکی به اسم دخترشان می‌زنند و مغازه‌ای برای رحیم می‌خرند ولی محبوبه دیگر اجازه ندارد به خانه‌ی پدرش برگردد و با آنها در ارتباط باشد. محبوبه و رحیم ازدواج می‌کنند، اما این عشق سوزان مدت زیادی دوام نمی‌آورد. بداخلاقی‌های رحیم و مادرش که با ازدواج پسرش آمده و با آنها زندگی می‌کند شروع می‌شود. پس از مدتی بچه‌دار می‌شوند. اما رحیم باز هم سربه‌راه نمی‌شود، بلکه بدتر به رابطه با زنان دیگر روی می‌آورد. در این میان، محبوبه هم هرچه برای حفظ زندگی‌اش تلاش می‌کند فایده‌ای ندارد. تنها فرزندشان یک روز به دلیل سهل‌انگاری مادر رحیم می‌میرد و رحیم و مادرش به جان محبوبه می‌افتند و کتکش می‌زنند. محبوبه هم چاره را در رفتن به خانه‌ی پدری‌اش می‌بیند. سرانجام پدر محبوبه طلاق دخترش را می‌گیرد. پس از مدتی محبوبه راضی می‌شود همسر سوم منصور که زمانی خواستگارش بوده بشود.

شخصیت‌های رمان بامداد خمار:

محبوبه

شخصیت اصلی رمان بامداد خمار محبوبه دختری اعیانی است. تنها تفاوت وی با رحیم و امثال او این است که در خانواده‌ی ثروتمندی بزرگ شده است، وگرنه او هم یک آدم معمولی است که معایب و محاسن خود را دارد. در این رمان با سیر تحول شخصیت محبوبه نیز روبه‌روییم. وی در ابتدا یک دختر خام و ساده و بی‌تجربه است که در خانواده‌ای با آداب و قوانین مخصوص به خود تربیت شده است، اما از وقتی که در دام عشق رحیم می‌افتد، به خاطر او جلوی خانواده‌اش می‌ایستد، خانواده‌اش را ترک می‌کند و به زندگی با یک کارگر راضی می‌شود.

رحیم

شخصیت رحیم که در اصطلاحات داستانی از آن به ضدقهرمان تعبیر می‌شود در دو بخش داستان متفاوت است. درواقع قبل از ازدواج یک‌جور و پس از ازدواج جور دیگری رفتار می‌کند. بنا به گفته‌ی نویسنده، شخصیت رحیم ابتدا از نگاه محبوبه که دختری خام و بی‌تجربه است به شکلی بی‌عیب و ایدئال توصیف می‌شود، اما همین که وارد زندگی مشترک می‌شود، چهره‌ی واقعی رحیم برای محبوبه آشکار می‌شود و با واقعیت روبه‌رو می‌گردد. اما نکته‌ای که نباید فراموش کنیم این است که ما با شخصیت رحیم از دیدگاه محبوبه آشنا می‌شویم.