تسخیر شدگان ( جن زدگان ) | فئودور داستایوفسکی | مهناز مهری

این کتاب پیچیده ترین کتاب داستایوفسکی است، زیرا ابهام و آشفتگی در همه‌ی قهرمان‌ها دیده می‌شود. کتاب تسخیرشدگان با حوادثی عجیب که در ظاهر به هم مربوط نیستند تمام می‌شود و نیچه درباره داستایوفسکی می‌گوید: داستایوفسکی تنها کسی است که از روانشانسی چیزی به من آموخته است. هیچ مسئله و مشکلی وجود ندارد که داستایوفسکی در کتاب‌هایش به آن‌ها اشاره نکرده باشد، رمان‌هایی انباشته از افکار و اندیشه، که همچنان رمان مانده‌اند و حتی جزو پرهیجان‌ترین رمان ها هستند. قهرمانان اصلی کتاب همواره در حال کامل شدن هستند و در عین حال هرگز از تاریکی بیرون نمی‌آیند. اغلب اوقات داستایوفسکی مهم‌ترین و جسورانه‌ترین اندیشه‌ها را از زبان قهرمانان درجه دوم کتابش می‌گوید.

داستایوفسکی هرگز عقیده‌ی خود را بر کسی تحمیل نکرده و فقط سعی کرده که ذهن ما را روشن کند، او یکی از نوابغی است که از اثری به اثر دیگر پرداخته و این پیشرفت مداوم بوده تا وقتی که مرگ، ناگهان او را متوقف کرد.

شکل گیری رمان تسخیرشدگان بر اثر یک حادثه‌ی واقعی بود که داستایوفسکی را به‌شدت تحت‌تاثیر قرار داد. روسیه در اوایل دهه 1870 در حال تبدیل به یک ابرقدرت اروپای مدرن بود و این درحالی بود که هنوز بخش بزرگی از مردم در فقر بودند و شایعاتی درباره انقلاب از خارج از کشور شنیده می‌شد که می‌خواستند شرایط را تغییر دهند.

در اواخر دهه 1860 ناآرامی های سیاسی روسیه به خاطر گروه‌های دانشجویی که تحت‌تاثیر ایده ‌های لیبرال و انقلاب اروپای غربی بود. در نوامبر 1869 یکی از دانشجویان که عضو یکی از این گروه‌ها بود با مخالفت‌های خشونت‌آمیز و فریبکارانه در مسکو به دست هم‌گروهی‌هایش به قتل رسید، جریان این قتل تبدیل به بحث‌برانگیز‌ترین رسوایی قرن نوزدهم در روسیه شد. محبوبیت صحبت درمورد شیوه‌های انقلابی، به همراه تجربه شخصی داستایوفسکی از تبعید و کار سخت در اردوگاه‌های سیبری موجب مشهور شدن این رمان و خواندن این کتاب شده بود و قطعا نقش موثری در رد ایدوئولوژی‌های انقلابی دوران جوانی او داشته و تبدیل به منبع اصلی الهام داستایوفسکی برای خلق شاهکار تسخیرشدگان شد.