مغزی که خود را تغییر می‌دهد

در کتاب مغزی که خود را تغییر می‌دهد، نورمن دویج با معرفی پدیده‌ی «نوروپلاستیسیته» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کشفیات علوم اعصاب، نشان می‌دهد که مغز می‌تواند در هر سنی خودش را بازآفرینی کند. این کتاب نخستین‌بار در سال ۲۰۰۷، به زبان انگلیسی و در کشور کانادا منتشر شد و خیلی زود به یکی از آثار مرجع در حوزه‌ی علوم اعصاب تبدیل شد.

کتاب پر از روایت‌های مستند از بیمارانی‌ است که با روش‌هایی مثل تصویرسازی ذهنی، تمرین‌های تکراری و تکنیک‌های نوین توانسته‌اند از فلجی، وسواس فکری و دردهای عصبی رها شوند. زبان کتاب برای عموم قابل فهم است، اما هم‌زمان برای متخصصان علوم اعصاب نیز ارزش علمی بالایی دارد.

آنچه مغزی که خود را تغییر می‌دهد را از یک متن صرفاً علمی متمایز می‌کند، پیوند منحصربه‌فردی است که میان ذهن و بدن، خیال و ماده، روان و عصب برقرار می‌کند. روایت‌های این کتاب بارها نشان می‌دهند که تمرین ذهنی، تصویرسازی و تمرین‌های هدفمند می‌توانند ساختار مغز را دگرگون کنند.

در یکی از نمونه‌ها، فردی صرفاً با تصور حرکت دادنِ دست فلج‌شده‌اش، مسیرهای عصبی تازه‌ای در مغزش شکل می‌دهد. اینجا دیگر مرز میان روان و جسم، آن‌چنان که پیش‌تر تصور می‌شد، واضح نیست. به‌تعبیری می‌توان گفت که کتاب، در خط مقدم علوم اعصاب مدرن، از واقعیتی سخن می‌گوید که در آن ذهن و بدن نه دو چیز جداگانه، بلکه دو وجه از یک کل هستند.